—- kişinin yalnızca kendisiyle, kendi yaşamıyla ilgili bilgileri verirken; —-, hem kişinin başından geçenleri hem de o dönemde toplumda yaşananları içerir. Yazarın, her gün tuttuğu notlardan oluşan —- ise o günün olay, yaşantı ve düşüncelerini sıcağı sıcağına aktarır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilenler sırasıyla getirilmelidir?

Yazarın herhangi bir konu hakkındaki kişisel görüş, anlayış ve düşüncelerini kanıtlama gereği duymadan sohbet üslubu içinde yazdığı, kısa, günübirlik, yoğun anlatımlı yazılardır bunlar. Genellikle gazetenin belli bir köşesinde yazarı için ayrılan yerde bir köşe başlığı altında yayımlanır. Konu, çoğunluğu ilgilendirmeli ve aktüel olmalıdır. Sürekli olarak aynı konular işlenirse okuyucu sıkıntısı çekilir.
Bu parçada sözü edilen düzyazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

I. Yazar düşüncelerini kendisiyle konuşuyormuş gibi içten kaleme alır.

II. Bir kişinin yaşadıklarını duygu ve düşüncelerini hemen kaleme almasıyla oluşan yazı türüne denir.

III. Güncel konulan öznel bir bakışla yorumlayarak yazdığı kısa gazete, dergi yazısında denir.

IV. Bir haberi, dileği, durumu ve düşünceyi birine iletmek amacıyla yazılmış yazılara denir.

Aşağıdaki yazınsal türlerden hangisi bu açıklamalardan hiçbiriyle ilgili değildir?

Edebiyatımıza Tanzimat döneminde gazete ile birlikte Batı’dan giren bir türdür. Bu yazı türü çoğunlukla gazete ve dergilerde yayımlanır. Konu sınırlaması olmayan bu tür günlük konularda yazılabileceği gibi sanatsal ya da bilimsel bir konuda da yazılabilir. Yazar, bir konuyu ele alırken kanıtlarını da öne sürer. Amaç okuru bilgilendirmek, aydınlatmaktır. Düşünce yazıları içinde en ağırbaşlı ve en zor olan türdür.
Bu parçada sözü edilen yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

Tanpınar’ın bazı gözlemlerinde Ataç’ın denemeciliğini aydınlatan kimi ipuçları buluyoruz. Doğrudur, onun yazdıkları, hangi tür içinde gösterilirse gösterilsin, ister günce, ister eleştiri, ister mektup adını taşısın, bütünselliği içinde ele alındığında, “ses perdesi değişen bir sohbet” güncel karşılığıyla bir “söyleşi”dir bir bakıma. Böyle nitelendirebilir, böyle adlandırabiliriz. Hiç de yanılmış olmayız.

Bu parça aşağıdaki türlerden en çok hangi ikisinin özelliklerini taşımaktadır? 

Aşağıdakilerden hangisi bir düzyazı türü olan sohbetin özellikleri arasında yer almaz?

Bir sanatçının ya da ünlü bir kişinin yaşamıyla ilgili bilgiler aktaran yazılara —-, bir kişinin kendi yaşamını yine kendisinin anlattığı yazılara —- adı verilir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Belgeye bağlama zorunluluğu duymadan çeşitli sonuçlara varmayı amaçlayan, öznel bir üslupla yazılan ve okuyucuyu düşünmeye, araştırmaya yönelten yazı türüdür. Bu türde konu sınırlaması yoktur. Yazar, zaman zaman kendisiyle konuşurmuş gibi yazar, bu nedenle de içten bir anlatımı vardır.

Bu parçada kısaca tanıtılan ve Türk edebiyatında en ünlü ismi Nurullah Ataç olan tür aşağıdakilerden hangisidir?

Kitap usta yazarın gezi yazılarından oluşuyor. Daha önce bir dergide bölüm bölüm yayımlanan gezi yazıları bunlar. Yazar, bugün bakıldığında bir günü almayacak gibi görünen ama zamanında başlı başına birer macera olan gezileri doyumsuz üslubuyla anlatıyor. Bize, kısa yolculukların bile bir edebiyatçı gözüyle nasıl zenginleştirilebileceğini gösteriyor. Yazıların sonunda bu gezilerin tarihi belirtilseydi daha iyi olurdu. Ayrıca kimi gezi yazılarında devrik cümlelerin çokluğu, okuru yazıdan uzaklaştırabiliyor. Her şeye rağmen edebiyat tadı alınacak önemli bir kitap bu.
Bu parçada aşağıdaki edebiyat türlerinden hangisine özgü nitelikler ağır basmaktadır?

Konuyu rahat ve akıcı bir biçimde ele alan, çoğu kez yazarının kişisel bakış açısı ve deneyimini aktaran orta uzunluktaki edebi metinlerdir. Bu türün ilk örneklerini 16.yüzyıl Fransız yazarı Michel de Montaigne vermiştir. Yazdığı metinlerin kişisel düşünce deneyimlerinin iletilmesine yönelik edebi parçalar olduğunu vurgulamak için bu adı seçmiştir. Türk edebiyatına diğer edebi türler gibi Tanzimat’tan sonra Batı’nın etkisiyle girer. Yakup Kadri, Ahmet Haşim, Falih Rıfkı, Yahya Kemal bu türde eserler verse de bizde bu türün en önemli yazarı Nurullah Ataç’tır.
Bu parçada tanıtılan yazınsal tür aşağıdakilerden hangisidir?

Nihayet evdeyim! O kadar şey üst üste geldi eve hiç varamayacağım sandım. Anlatsam inanmazsınız. İşten biraz erken çıktım, güya trafiğe kalmayacaktım. Caddeye çıkar çıkmaz, gelen ilk taksiye bindim. Taksici oldukça ters  biri. Yanından geçen herkese bağırıp çağırıyor, korna çalıyor. Onun bu hareketine biri mukabele etmez mi? Düştü adamın peşine. “Beyefendi ben o tarafa gitmeyeceğim.” diyorum. “Sen dur biraz kardeşim! Hele şunun bir hesabını görelim.” diyor. Öndeki nereye, biz oraya ! Hiç bilmediğim sokaklara dalıyoruz. Bir sokağa dalar dalmaz bir seyyar satıcının arabasına çarpmasın mı! Etrafımızı birden satıcılar sardı. Bayağı sözlerinin biri bin para. Bu sırada ben de sataşmalardan payımı alıyorum tabii.
Bu parça aşağıdaki yazı türlerinin hangisinden alınmış olabilir?

İnsanın içini dökmeden edemediği dakikalar olur. Bir dost, bu dakikalarda erişilmez bir değer kazanır. Ama her şey bir dosta söylenmez ki… Onun için, hele bir insan yazarsa, içinin gizli kıvrımlarını görmesini biliyorsa, masasının başına geçip kalemi eline almadan edemez. İç dünyasının inceliklerini yazıya döktükten sonra üzerine bir de tarih atar. İşte …….dediğimiz, yazarın kendi kendisiyle bu alçak sesle konuşmasından doğmuştur.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki yazı türlerinden hangisi getirilmelidir? 

Aşağıdakilerden hangisi masalın özellikleri arasında yer almaz?

Bu yazı türü, insanoğlunun yaşadığı yerlerin sınırları dışına çıkma, farklı yerleri görme merakından doğmuştur. Çok eskilere dayanan bu yazı türünün en eski örneklerinden birini İbni Batuta vermiştir. Çağdaş edebiyatımızda ise Ahmet Haşim, Falih Rıfkı Atay, Reşat Nuri Güntekin bu türün başarılı örneklerini vermiştir.

Bu parçada sözü edilen yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Özgür kişi, köle olmayan, tutsak olmayan kişidir. Kimsenin kölesi, kimsenin tutsağı değildir. Kendi kendisinin, duygularının, tutkularının, çıkarının da kölesi, tutsağı değildir. “Böyle işime geldiğinden böyle düşünüyorum, böyle söylüyorum.” diyen kimseyi gerçekten özgür sayabilir miyiz? Özgür kişinin düşünceleriyle duyguları, tutkuları, çıkarı arasında ille bir çarpışma, bir karşıtlık olması gerektir, demiyorum; uzlaştıkları zorla değil, kendileriyle uzlaştıkları da olur.

Bu parça hangi edebi türün örneği olabilir? 

Anlatımı bakımından romana benzeyen, ancak romandan daha kısa bir yazı türüdür. Olaylar genellikle yüzeyseldir bu türde. Kişiler çoğu zaman hayatlarının belli bir kesiti içinde anlatılır. Genellikle kişilerin çalışkanlık, titizlik, korkaklık gibi tek yönü üzerinde durulur. Bu tür, romanla aynı dönemlerde oluşmaya başlamış ve özellikle realizm döneminde önemli bir tür haline gelmiştir. Türk edebiyatında Batılı alamda düşünüldüğünde Tanzimat’la görülmeye başlamış; Halit Ziya, Ömer Seyfettin, Memduh Şevket, Sait Faik bu türde önemli eserler vermişlerdir.
Bu parçada sözü edilen yazınsal tür aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Yazarın özgürce seçtiği bir konuda kesin yargılara varmadan kendi görüşlerini anlattığı düzyazı türüne denir. (II) Yazar düşüncelerini kendi kendisiyle konuşuyormuşçasına içten, edebi bir üslupla kaleme alır. (III) Bu tür, edebiyatımıza Tanzimat edebiyatı döneminde girmiştir. (IV) Fransız edebiyatçı Montaigne, 16. yüzyılda bu türün ilk örneklerini vermiştir. (V) Deneme türünün Türk edebiyatındaki en başarılı temsilcisi Nurullah Ataç’tır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde “deneme” ile ilgili bilgi yanlışı vardır?

Olmuş ya da olması mümkün olayları anlatan uzun yazı türüdür. Gerçek ya da hayal edilmiş bir evrene ait gerçeklik duygusu uyandıran anlatı türüdür. Yer ve zamana bağlı olarak ayrıntılı biçimde anlatılan olaylar geniş bir zaman kesitinde geçer. Bu türde çok sayıda karaktere yer verilir. Karakterler çok yönlü olarak ele alınır. Bu tür, Türk edebiyatına Yusuf Kamil Paşa’nın Fransız edebiyatından çevirdiği Telemak adlı çeviri ile girer.
Bu parçada sözü edilen yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Antalya Limanı bir antikacı dükkanı gibi ölgün, hareketsiz ve tozluydu. Kırk ayaklı merdivenin altında, gümrüğün yanı başında kurma çekilen gemilerden, tahtaları dişleyen böceklerin çıtırtısı vakit vakit rıhtımın taşlarına vuran dalgaların şapırtısına karışıyor, uzun direklerin arasına gerilen balık ağları, işsiz bir örümceğin neredeyse bütün bir limanı kapsayacak gibi gittikçe büyüyen ağını andırıyordu. Antalya kızgın güneşin altında kendinden geçmiş gibi sessiz ve cansızdı.
Bu parça aşağıdaki yazı türlerinin hangisinden alınmış olabilir?

Şinasi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Şinasi’nin ikinci gazetesi olan —- ilkine göre daha etkili olmuştur. Şinasi gazetede İstanbul’un kent olarak sorunları, yoksulların durumu gibi pek çok konuyu kamuoyunun gündemine taşımakla kalmamış, hükümetin dış politikasını da eleştirmiştir. Şinasi üzerindeki baskıların artması üzerine 1865’te gazeteyi Namık Kemal’e bırakıp Fransa’ya gidecektir.

Bu parçada bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun olur?

Edebiyatı halka seslendiği bir kürsü olarak gören sanatçı hemen her türde eser vermiştir. Onun için tiyatro eğlencedir ancak eğlencelerin en faydalısıdır. Altı tiyatro oyunu kaleme alan sanatçı, yazdığı ilk oyunun 1873 yılında sahnelenmesinden sonra çıkan olaylar üzerine sürgüne gönderilmiştir.

Bu parçada tanıtılan Tanzimat sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu ayrılık bana yaman geldi pek,
Ruhum hasta, kırık kolum kanadım.
Ya gel bana ya oraya beni çek,
Gözüm nuru oğulcuğum, Nijad’ım!

Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Modern Türk hikâyesinin, içerisinde bir gencin yaşadığı hayal kırıklığının anlatıldığı “Hiç” ve ağaç kesiminin tabiatı seven bir insanın dünyasını nasıl yıktığının anlatıldığı “İki Yüz Elli Kuruşa Bir Asır” isimli hikâyeleri barındıran – – – – ile başladığını düşünüyorum. Bu eserden önce yayımlanmış ve yedi hikâyeden oluşan – – – – ve Ahmet Mithat Efendi’nin – – – – isimli eserindeki kısa hikâyeleri ise
türün hazırlayıcısı olarak kabul edilebilir. Üç eserde de geleneksel anlatıdan büyük ölçüde yararlanılmıştır.

Bu parçadaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilenler getirilmelidir?

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi Abdülhak Hamit Tarhan için söylenemez?

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Tanzimat edebiyatı 1.dönem sanatçıları doğru verilmiştir?

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatı öykü ve romanı için yanlış bir bilgi içermektedir?

Olaylar 1853 yılında Osmanlı Devleti ve Rusya arasında başlayan Kırım Savaşı’nda gönüllü olarak orduya katılan İslam Bey ile onun peşinden Silistre’ye giden Zekiye adlı genç kızın aşkı etrafında gelişir.

Yukarıda konusu kısaca verilen Namık Kemal’in bu oyunu için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

(I) Osmanlı Devleti’nde ilk Türkçe gazete olan Takvim-i Vakai, (II) iktidarın ihtiyaçları ve istekleri doğrultusunda Tanzimat’ın ilanından önce kurulmuştur. (III) Bir İngiliz tüccar tarafından 1840 yılında kurulan Ceride-i Havadis (IV) hükumetten aldığı ödenek nedeniyle yarı resmi bir kimlik ile yayın hayatına başlar. (V) 1860 yılında yayımlanmaya başlanan Tercüman-ı Hakikat ise hazineden yardım almadan yayımlanan ilk özel Türk gazetesi olur.

Bu parçada numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Aşağıdaki kahraman – eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Ahmet Mithat Efendi’nin, romancılığımızın gelişim çizgisi açısından en ünlü romanı Araba Sevdası ‘dır (I). Samipaşazade Sezai, Sergüz eşt (II) adlı romanıyla bir cariyenin çektiği acıları dile getirir. Nabizade Nazım, Zehra (III) adlı romanıyla ilk psikolojik denemelere girişir. Recaizade Mahmut Ekrem, Felatun Bey ‘le R akım Efendi (IV) adlı yapıtıyla Batı hayranlığını gülünç ve realist bir tarzda dile getirir. Namık Kemal, İntibah( V) romanıyla edebi romancılığı gerçekleştirir.

Bu parçadaki bilgi yanlışlığını gidermek için numaralanmış eserlerden hangileri yer değiştirmelidir?

Aşağıdakilerden hangisi Şemsettin Sami için yanlış bir bilgi içermektedir?

IV. Ölümünden sonra yayımlanan Zehra adlı romanı kimi araştırmacılar tarafından ilk psikolojik roman denemesi olarak da kabul görmektedir.

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiyatının özelliklerinden biri değildir?

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat ilk dönem şiiri için söylenemez?

Aşağıdakilerden hangisi Namık Kemal’in Hürriyet Kasidesi için söylenemez? 

Emsâl-i edebîyyedendir ki Hakikat nâmında bütün âlemyân içinde mahbûb-ı kulûb olmağa lâyık bir kız varmış. Saçları dağınık, bağrı açık gezdiği için delidir demişler, zincire vurmuşlar. Sonra Akıl nâmında bir hekim çehreyi eski hâlinde bırakmakla beraber dikkat olunmayınca anlaşılmaz bir tarza getirir bir düzgün icâd etmiş, adını mesel koymuş; Hakikat’in yüzünü onunla boyamış. Arkasına da âdet denir bir makbûl biçiminde libâslar giydirmiş, yine kızı meydana salıvermiş. O vakit Hakikat herkes indinde makbul olmağa başlamış. İşte tiyatro, yüzüne mesel düzgünleri sürülmüş, arkasına âdet libâsları giydirilmiş olan Hakikat’in teşahhus etmiş bir misâlidir.

Bu parçada Namık Kemal, tiyatronun hangi özelliğini vurgulamaktadır?

Diyar-ı küfrü gezdim beldeler kâşaneler gördüm
Dolaştım mülk-i İslamı bütün viraneler gördüm

Bulundum ben dahi dar-üş-şifâ-yı Bab-ı Âli’de
Felatun’u beğenmez anda çok divaneler gördüm

Yukarıda Tanzimat 1.dönem şairlerinden birine ait olan ve ilk iki beyiti verilen şiirin nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

I. Vatan, özgürlük, adalet gibi kavramlar revaç bulmuştur.
II. Batılı anlamda tiyatro eserleri ve romanlar ilk defa bu
dönemde yazılmıştır.
III. Bireye dair hayat kesitleri sanatın odağına yerleşmiştir.

Tanzimat edebiyatının birinci dönemi ile ilgili numaralanmış cümlelerden doğru olanın yanına (D), yanlış olanın yanına (Y) yazıldığında sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

I     II   III 

Şiirde anlam bütünlüğü taşıyan en küçük parçaya …mısra… adı
verilir.

İçinde “bre, hey” gibi ünlemlerin olduğu Aşık edebiyatı nazım
şekline …varsağı… adı verilir.

Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı nazım şekilleri
…mesnevi… ve …rubai…’dur.

Abdülhak Hamit’e ait olan “Makber” adlı şiir …pastoral… türde
yazılmıştır.

Kısa, yoğun, günübirlik gazete yazılarına …fıkra… adı verilir.

“Vatan yahut Silistre” adlı oyunun kahramanı …İslam
Bey…’dir.

Kasidede “şairin kendini övdüğü” bölüme …medhiye… adı
verilir.

Savaş, yiğitlik gibi konuları işleyen; esnaf, bekçi, deprem gibi
çeşitleri olan en uzun Aşık edebiyatı nazım şekline …varsağı… adı
verilir.

Divan edebiyatında didaktik şiir denince akla ilk gelen
…Bağdatlı Ruhi…’dir.

Ölen bir kişi için yazılan Divan şiiri türüne …mersiye… adı
verilir.

Satirik şiirler yazan ve “Hamarme” adlı eseri ile ün kazanan
Divan edebiyatı sanatçımız …Şeyhi…’dir

Tanzimat’a kadar …roman… türünün yerini destanlar, efsaneler,
mesneviler, halk hikayeleri ve masallar tutmuştur

Tevfik Fikret’in hece ölçüsünü kullandığı şiir kitabının adı
…Rübâb-ı Şikeste…’dir.

Tarikata yeni giren müritlere tarikatın ilkelerini öğretmek
amacıyla yazılan Tekke edebiyatı nazım şekline …ilahi… denir.

Türk edebiyatının milli ölçüsüne …hece… adı verilir.

Felsefi ve toplumsal konuların işlendiği ve beyit nazım birimi ile
oluşan nazım şekline …rubai… denir.

Tevfik Fikret’in hece ölçüsünü kullandığı şiir kitabının adı
…Şermin…’dir.

Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı nazım şekilleri
…şarkı… ve …tuyuğ…’dur.

…Fıkra…’de açık, anlaşılır ve ciddi bir dil kullanılır.
Öğreticilik esastır. Yazar tarafsız, tutarlı ve bilimsel bir üslup
kullanır.

Tek dörtlükten oluşan, Divan edebiyatına Fars edebiyatından
geçmiş olan ve kendine özgü 24 kalıbı olan nazım şekline …mesnevi…
adı verilir.

“a-b-b-a” diziliş ile oluşan uyak örgüsüne …çapraz… adı verilir.

Batıdan alınan ve ilk defa Servet-i Fünun döneminde kullanılan
nazım biçimleri şunlardır: Serbest Müstezat, Terzarima, Triyole,
Sone

“Üç Şehitler Destanı” …epik… şiir türünün güzel bir örneğidir

Nefeslerinde insan sevgisini dile getiren, “Gelin canlar bir
olalım.” felsefesiyle şiirler yazan Halk edebiyatı ozanımız …Kaygusuz Abdal…’dır.

. Allah’la konuşuyor, şakalaşıyor gibi söylenen Tekke edebiyatı
nazım şekline …şathiye… adı verilir

…Manas… Kırgız Türklerinin dünyaca ünlü destanıdır

. “Mecalisü’n Nefais” edebiyatımızda ‘biyografi’ anlamına gelen
ilk …tezkire… örneğidir

“İlyada, Kalevala, Oğuz Kağan gibi destanlar, yapma destanlara
örnek olarak gösterilebilir.” cümlesinde …yapma… kelimesinde
bilgi yanlışlığı vardır.

Terkib-i bend nazım şekliyle “Kanuni Mersiyesi”ni …Baki…
yazmıştır

Tarikata yeni giren müritlere tarikatın ilkelerini öğretmek
amacıyla yazılan Tekke edebiyatı nazım şekline …nutuk… denir.

Türk edebiyatının milli ölçüsüne …satır… adı verilir.

Beyitler ile yazılan ve medhiye, fahriye, tegazzül gibi bölümleri
olan nazım şekline …mesnevi… adı verilir.

Uyaklardan sonra gelen, anlamca ve görevce aynı olan eklere,
yardımcı seslere veya sözcüklere …redif… denir.

“a-b-b-a” diziliş ile oluşan uyak örgüsüne …sarmal… adı verilir.

Abdülhak Hamit’e ait olan “Sahra” adlı şiir …pastoral… türde
yazılmıştır.

Kasidede “şairin kendini övdüğü” bölüme …fahriye… adı
verilir.

Acı ve tatlı olayları bir arada anlatan, tiyatro yapıtlarındaki
şiirlere …dramatik… şiir denir.

11’li hece ölçüsüyle yazılan ve Divan edebiyatında “gazel”in
karşılığı olan Aşık edebiyatı nazım şekline …koşma… denir.

Bektaşi tarikatının görüşlerini dile getiren ilahilere …nefes… adı
verilir

Tuyuğ denilince akla ilk gelen Divan edebiyatı sanatçımız …Nesimi…’dir.

11’li hece ölçüsüyle yazılan ve Divan edebiyatında “gazel”in
karşılığı olan Aşık edebiyatı nazım şekline …türkü… denir.

Öykücülükte “durum (kesit) tarzının” kurucusu …Çehov…’dur

Divan edebiyatı döneminde hece ölçüsünü kullanmış olan
sanatçımızın …Nedim…’dir.

Koçaklamalar, destanlar, varsağılar …epik… şiir türüne örnek
olarak gösterilebilir.

Beyitler ile yazılan ve medhiye, fahriye, tegazzül gibi bölümleri
olan nazım şekline …kaside… adı verilir.

Çoban yaşamını karşılıklı konuşmalarla anlatan pastoral şiire
….eglog… denir.

…Şu… ve …Alp Er Tunga… Saka Türklerinin destanlarıdır

Allah aşkından söz eden ve özel bir ezgisi olan Tekke edebiyatı
nazım şekline …ilahi… adı verilir

Katip Çelebi’nin …Keşfü’z Zünun… adlı eseri bibliyografi
türünün önemli bir örneğidir.

Servet-i Fünun döneminde yaygınlaşan nesir biçimindeki şiir türüne …mensur…
şiir denir.

Roman, hayat kadınlığı yaparak ailesine bakmaya çalışan Kalyopi adındaki genç bir kadının hikayesidir. Orta yaşlı, namuslu ve iyiliksever bir adam olan Ahmet Efendi; Kalyopi’nin hikâyesini dinler ve onu genelevden çıkarır. Roman, Ahmet Efendi’nin bu talihsiz kızı, bir ahbabının Rum uşağı ile evlendirmesiyle mutlu bir şekilde sona erer.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Kırk yaşını aşkın ve evli bir adam olan Behzat’ın bir vapur yolculuğu sırasında tanıştığı Galip ve Aliye’nin on iki yaşındaki kızı Şahande’ye aşık oluşunun anlatıldığı hikayede, daha çok Behzat’ın kendisiyle yaptığı iç mücadeleye dikkat çekilmiştir. Hasba ile arkadaş olan Behzat, İstanbul’a döndükten sonra bu aileyle görüşmeye devam eder. Daha sonra Behzat’ın gayretleriyle Hasba yatılı bir okula verilir. Aradan dört yıl geçtikten sonra, Hasba evlenir. Nikah şahitliğini de Behzat yapar.

Eser, edebiyatımızın ilk polisiye romanıdır.
Olay, İstanbul gazetelerinde yer alan bir haberle başlar. Karadeniz’den dönen balıkçılar İstanbul Boğazı’ndaki bir kayalıkta bir genç kızla iki adamın cesedini bulur. Olaya Beyoğlu Kaymakamlığı soruşturma memurlarından Osman Sabri el koyar. Bu olaydan bir ay sonra Beyoğlu’nda Halil Suri adındaki Hristiyan Arap evindeki odasında asılı bulunur. Halil Suri, dönemin ileri gelenleriyle sıkı fıkı ilişkileri olan zengin bir adamdır. Olay, ilk önce intihar zannedilir. Osman Sabri, doktor raporlarından yola çıkarak olayın cinayet olduğunu ortaya çıkarır. Osman Sabri, bu cinayetle diğer cinayetler arasında bir bağ olduğunu keşfedecektir

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Eserde olaylar I. Abdülhamit (öl.1789) ve III. Selim’in (öl.1807) saltanat yılları içinde geçer (1774-1807). Yazar, eseriyle birçok açıdan bozulan, başına buyruk hareket eden ve devlet içinde devlet hâline gelen yeniçerileri bir aile dramı üzerinden anlatmaya çalışmıştır. Eserde Yeniçeri Osman Çorbacı ile bir yeniçeri kızı olan Ayşe’nin evliliği konu edilir. Osman Çorbacı ve Ayşe dört-beş sene geçmesine rağmen çocuk sahibi olamaz. Bu arada Osmanlı-Rus savaşı patlak verir. Osman, savaşa gittikten yaklaşık on bir ay sonra Ayşe’den gelen mektupla bir oğlu olduğunu öğrenir. Ayşe, çocuğu müjdeleyen mektubuna yavrusunun saçını bile koymuştur. Önce sevinen Osman Çorbacı, aradan geçen zamanı düşünerek karısından şüphelenmeye başlar. Mektubun yolda gecikebileceğini aklına getiremeyen yeniçeri, karısını ve çocuğu öldürmeye karar verse de bu mümkün olmayacak oğlu yıllar sonra bir yeniçeri olarak karşısına çıkacaktır.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Roman “Ali Bey’in Sergüzeşti” adıyla da bilinmektedir. Edebiyatımızın ilk edebi romanıdır.
Hayat tecrübesi olmayan, iradesiz bir genç olan Ali Bey, hafifmeşrep bir kadın olan Mahpeyker’e aşık olur. Nasıl bir kadın olduğunu öğrense de kendisini sevdiğini ve değişmek istediğini düşünerek görüşmeye devam eder. Annesi oğlunu Mahpeyker’den kurtarmak için Dilaşup adıyla güzel bir cariye alır. Bir akşam eve dönmeyen sevgilisinden şüphe eden Ali Bey, kadını terk eder. Oldukça güzel olan Dilaşup ile evlenir. İntikam almak isteyen Mahpeyker ise Dilaşup’a iftira atar. Kurulan tuzağa kanan Ali Bey, Dilaşup’u kovar. Dilaşup, Mahpeyker tarafından satın alınır. Mahpeyker, her şeye rağmen Ali Bey’i tekrar elde etmek ister, ancak tekrar hakarete uğrayınca Ali Bey’i öldürtmek için tuzak kurar. Dilaşup, kendisini feda ederek Ali Bey’i ölümden kurtarır. Ali Bey de Mahpeyker’i öldürür. Kendisi de altı ay sonra hapiste ölür.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Kıskanç bir kadının kurbanı olarak sürgüne gönderilen bir gencin öyküsüdür. Esere “yanlış Batılılaşma” teması hakimdir. Romanda Ahdiye ve Nurullah adlı karakterler geleneksel ve millî değerlere bağlı kişiler olarak verilir. Nurullah’a aşık olan Ceylan ise Batılı tarzda yetişmiş, gerçek ismini (Ayşe) gizleyecek kadar özüne yabancılaşmış bir tiptir. Ceylan, Nurullah ile Ahdiye’nin evlenmesine engel olamaz. Bunun üzerine Nurullah hakkında asılsız bir jurnal vererek onun sürgüne gönderilmesine neden olur. Romanın sonunda Nurullah eşine kavuşacak, Ceylan ise intihar edecektir.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1875 tarihli romanın diğer adı “İstanbul’da Neler Olmuş“tur. Romanda, III. Selim’in kurduğu Nizam-ı Cedit ile Yeniçeri Ocakları arasında yaşanan çekişme, bir aşk macerası etrafında anlatılır. İstanbul’da Veysel Efendi’nin kâhyalığına kadar yükselmiş, hadım köle Mesut, geceleri kadın kılığına girerek konak konak dolaşmaktadır. Bu dolaşmaları sırasında, efendisinin oğlu Osman ile ilişkisi olduğu için esirciye teslim edilen cariye ile karşılaşır. Cariye onu tanıyınca Mesut, kendisini ele vereceğinden korktuğu kadını ortadan kaldırmak ister ancak yapamaz. Cariyeyi adadaki bir mağaraya hapseder. Lalası olduğu Osman’ın yalvarmalarına dayanamayınca ona, sevdiği kıza kavuşmasının bir çeşit ölümle mümkün olacağını söyler. Delikanlı kabul edince, o da cariyenin hapsedildiği mağaraya kapatılır. Orada bir de oğulları doğan Osman’la Nergis, yedi yıl sonra bir yolunu bulup mağaradan çıkar. Bu ikisi için “dünyaya ikinci geliş”tir. Mağarada geçirdikleri zaman zarfında İstanbul’da ve dünyada çok şeyler olmuştur.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

alat, Hacı Babanın dükkanında onun üvey kızı Fitnat’ı görür ve ona aşık olur. Fitnat da Talat’a aşık olmuştur. Talat, kadın kılığına girerek ve Ragıbe adıyla Fitnat’ın evine nakış öğrenmeye gider. Talat, Fitnat’ın da kendisine aşık olduğunu anlayınca, ona kendisini Talat’ın kız kardeşi olarak tanıtır. Üsküdar’da zengin ve dul bir adam olan Ali Bey’le Fitnat’ı evlendirmek isterler. Fitnat, Ragıbe’ye bu haberi verdiği gün Ragıbe gerçek kimliğini açıklar. İki genç şayet evlenemeyecek olurlarsa intihar etmeye karar verirler.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Hikayenin başkahramanı zengin bir ailenin oğlu olan İhsan‘dır. İhsan’ın halasının kızı Hüsna, anne ve babası ölünce bu zengin eve getirilir. İhsan ve Hüsna birlikte büyürler. İhsan şımarık bir çocuktur. Hüsna ise sessiz ve mahzun bir kişiliktir. Sonrasında aile onları evlendirmeye karar verir. Hüsna zaten İhsan’a aşıktır. İhsan, Hüsna’nın bu duygularıyla alay etse de ısrarlara dayanamaz ve Hüsna ile evlenmeyi kabul eder. Düğün hazırlıkları başlar fakat İhsan bu arada Beyoğlu’nda bir Fransız şarkıcıya aşık olmuştur. İhsan, kadının onunla eğlendiğini düşünse de bir türlü ondan vazgeçemez. Kadınla bir otelde yaşamaya başlar. Anne ve babasının yalvarmalarına rağmen, eve dönmez. Sonunda kadın İhsan’ı terk eder. İhsan çaresiz evine döner. Büyük bir pişmanlık duymaktadır. Hüsna ise hastadır. İhsan, Hüsna’dan af diler ama Hüsna ölür.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

İlk köy romanı olarak kabul edilmektedir.
Bir çift öküz edinmeye çalışan bir çiftçinin hikayesidir. Olay, Antalya’nın Kaş İlçesine bağlı Beymelik köyünde geçer. Karabibik, babadan kalma on iki dönümlük tarlasının dört dönümünü satmış, kalan sekiz dönümle geçinmeye çalışmaktadır. Bir çift öküze borç alarak kavuşan adamın artık tek derdi evde kalan kızına bir kısmet bulmaktır.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1796’da yazılan kitap ancak 1852’de basılabilmiştir. Tanzimat öncesine ait bu eser, modern hikayeye geçişte bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir. Hikayelerde, masallarda görülen olağanüstü varlık (cin, peri gibi) ve olaylar yanında gerçekçi unsurlar da yer almaktadır.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Roman, İstanbul’dan bir gemiyle Batı’yı tanımak üzere giden gazeteci ve yazar Nasuh’un hikâyesidir. İstanbul’dan kalkan ve içinde farklı milletlerden yolcuları bulunan bir gemide başlayan olaylar, Nasuh’un etrafında gelişir ve Fransa’nın farklı muhitlerine taşınır. Romanın kahramanı Nasuh, roman boyunca Doğu’nun asaleti ile İslam’ın ahlak ve faziletlerini Avrupa’ya tanıtmak için kendisini adamış bir havari gibidir.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Daniş Çelebi, geçimini mahallede muskalar ve büyüler yaparak sağlayan bir kadının tek çocuğudur. Daniş Çelebi de okuduğu kitaplar ve dinlediği cin ve peri hikâyeleriyle gerçeklik duygusunu kaybetmiştir. Mahalleliye göre o, artık cinlere ve perilere kapılmış bir mecnundur. Bir gün, kibar bir bey olan Engürüsizâde, mahallenin deliliği dillere destan genç delikanlısı Daniş Çelebi ile eğlenmek için ona bir oyun hazırlar. Kendi eşrafından misafirlerini konağına davet eder ve Peri isimli cariyesine peri kıyafetleri giydirerek Daniş Çelebi’yi alaya alır.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerden hangisidir?

Hikayenin kahramanı yaşı elliye yaklaşmış Safder adlı bir erkektir. Safder, sevmediği eşi Sıdıka ile mutsuz bir hayat sürmektedir. Hikayede geriye dönüş yapılarak yirmi yıl önce Safder’in Fahriye adlı bir kıza aşık oluşu anlatılır. Safder, Fahriye ile evlenir ve mutlu bir hayat sürmeye başlar. İki çocuk sahibi olduktan sonra, Safder bir memuriyet ile Avrupa’ya gönderilir. Aradan sekiz sene geçtikten sonra İstanbul’a dönen Safder Fahriye’yi değişmiş bulur. Fahriye, Safder Avrupa’dayken başka birine aşık olmuştur. Sonunda ayrılırlar ve Safder şimdiki eşi Sıdıka ile evlenir. Fahriye’nin evlendiği yeni eşi de bir müddet sonra ölür. Hikayenin sonu Safder ile Fahriye’nin oğulları Fahri’nin eğitimiyle ilgili bir meseleyi görüşmek için dokuz yıl sonra karşılaşmalarıyla biter.

Bu parçada anlatılan yapıt ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Romantizmden realizme geçiş özelliği gösteren eserin konusu esarettir.
Esircilerin Kafkasya’dan getirdikleri Dilber, dokuz yaşında İstanbul’da bir eve 40 liraya satılır. Evin hanımı ve zenci halayık Taravet çocuğa acımasız davranır. Evin reisi memuriyet için Anadolu’ya gideceğinden evin fazla eşyalarıyla birlikte Dilber’i de 65 liraya esirciye satar. İleride fazla para etmesi için ut çalmayı, şarkı söylemeyi de öğrenen Dilber, bir süre sonra 150 liraya Asaf Paşa’nın konağına satılır. Konağın oğlu Celal, Dilbere aşık olur. Bunu öğrenen annesi Dilber’i evden uzaklaştırır. Dilber bu kez Mısır’da zengin bir Mısırlının cariyesi olmuştur. Kapatıldığı evden kaçmak üzereyken geleceği hakkında umutsuzluğa kapılır ve çareyi kendini Nil nehrine atıp intihar etmekte bulur.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Edebiyatımızın ilk tarihi romanı olarak kabul edilmektedir.
Yazar, iki cilt olarak tasarladığı bu eserin sadece ilk cildini tamamlayabilmiştir. Roman, Namık Kemal’in İslam birliği ülküsü ile ilgilidir. Eserde Cezmi’nin yetişmesi, Osmanlı-İran savaşlarındaki kahramanlıkları, İran’da esir olan Kırım Şehzadesi Adil Giray’ı kurtarma çabaları, yazarın coşkun üslubu ile anlatılır. Adil Giray ile ona âşık olan İran şahının karısı ve kız kardeşi romanın sonunda ölürler.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Osmanlıda yanlış Batılılaşma sorununu alafranga züppe tipiyle işleyen eser, “Bey” ve “Efendi” kelimelerinin çağrıştırdığı Doğu – Batı çatışmasını işler.
Felâtun, yazarın idealize ettiği neredeyse kusursuz bir tip olan Rakım’ın olamadığı her şeydir. Felatun Bey, bir Batılı gibi yaşamaya heveslenir ancak bu konuda tek yapabildiği, yarım yamalak bir Fransızca ve en moda giysilerle Beyoğlu’nda gezmektir. Tembeldir, roman boyunca onu çalışırken hiç görmeyiz. Her şeyi birbirine karıştırır; kendi kültürünü, dilini doğru dürüst bilmez. Başını, sonunu düşünmeden hareket ettiğinden komik durumlara düşer; çok para harcar. Saftır; kendisini gerçekten sevdiğini sandığı hoppa bir Fransız aktrise tutulmuştur. Rakım’ın uyarmasına rağmen bütün servetini onun uğrunda tüketir. Rakım Efendi ise Felatun Bey’in tam karşıtı bir tiptir. Küçük yaşta anasız babasız kalmasına, çok yoksul olmasına rağmen dadısının yardımıyla kendini çok iyi yetiştirir. Çamaşırcılık yaparak kendisini büyüten dadısına minnettardır. Çok çalışarak Fransızca öğrenir, kendisine iyi bir iş bulur, yabancılara Türkçe dersleri verir. Evine cariye olarak aldığı Canan’ı eğitir, yetiştirir ve so­nunda onu severek onunla evlenir. Mutlu bir evlilik yaşarlar.

İlk realist roman olarak kabul edilmektedir. Romanın teması, yanlış Batılılaşmadır. Üstünkörü bir eğitim görmüş Bihruz Bey bir vezir oğludur. Babası ölünce bir miktar paraya kavuşur. Kendini eğlenceye kaptıran Bihruz gönlünü Periveş adlı bir kıza kaptırır. Yalancı ve dalkavuk arkadaşı ona Periveş’in öldüğünü söyler, bu üzüntü içinde Şehzade başında yürürken Periveş’e çok benzeyen birini görür ve onu Periveş’in ablası sanır. Bihruz’un ahmaklığını anlayan kadın, Periveş diye aradığı kişinin kendisi olduğunu söyler. Sonunda, Bihruz sevdiği kadının öyle sandığı gibi yüksek bir aileden olmayıp tersine düşkün bir kadın olduğunu anlar.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerden hangisidir?

Genç, güzel, zengin ve iyi eğitimli dul bir kadın olan Ulviye, roman okumayı çok sevmektedir. Bir süre sonra okuduğu romanlarla yetinmeyip iyi bir roman kahramanı olacağını düşündüğü komşusu Dürdane Hanım’ı izlemeye başlar. İki yalı arasına gizlice bağladığı telefon aracılığıyla, Dürdane’nin zengin bir genç olan Mergub Bey’le görüştüğünü ve bu ilişki sonunda hamile kaldığını öğrenir. Megrup Bey’in Dürdane Hanım ile evlenmeye razı olmaması üzerine Ulviye, olaylara müdahale etmeye başlayacaktır.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1886 yılında Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilen eserde doğuştan kıskanç olan Zehra adındaki güzel bir kızın kocasını elinden kaptırma korkusu ile kıskançlığın pençesine yakalanışı işlenir. Tanzimat Edebiyatının ikinci dönem ürünü olan eser karakterlerinin çok yönlü ele alınışı ile kendinden önceki romanlardan ayrılır. Eser kıskançlık teması üzerine yazılmıştır. Yazar, çevre tasvirlerinde ve kahramanlarını çevrelerine uygun işleme konusunda dönemine göre başarılıdır.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?